ارتودنسی ثابت فلزی
ارتودنسی ثابت یکی از رایج ترین روشهای درمان ارتودنسی است. در این روش براکت های فلزی(نقره ایی) و یا براکت های سرامیکی (سفید) روی دندانها نصب می شوند و تا انتهای درمان ثابت باقی می ماند. معمولا اکثر افرادی که دندان های خود را ارتودنسی می کنند، از روش درمانی ارتودنسی ثابت با براکت های فلزی استفاده می کنند. در نتیجه، قرار دادن براکت های ثابت ارتودنسی یکی از مهم ترین قسمت های درمان به شمار می رود. در حال حاضر، براکت های ثابت قدیمی که ظاهر فلزی و حجیم داشتند ، جای خود را به انواع متفاوتی از بریس های ثابت امروزی داده اند.
ارتودنسی با براکت های فلزی
براکت های ثابت دو دسته هستند: ثابت فلزی و ثابت سرامیکی
ارتودنسی با براکت فلزی یکی از شایع ترین و متداول ترین روش های درمان ارتودنسی ثابت در دنیا بوده است . براکت های فلزی از جنس استیل ضد زنگ می باشند که حرکات مختلف ارتودنسی با جزئیات بالاتری را انجام می دهند. متخصص ارتودنسی پس از آنکه موقعیت براکت های فلزی را بر سطح هر دندان مشخص نمود، آنها را با چسب مخصوصی به نام کامپوزیت بر روی دندان ثابت می کند. در واقع براکت های فلزی قطعات مربعی شکل هستند که بر حسب زاویه و ارتفاع مناسب طراحی شدهاند و همانند یک دستگیره عمل کرده که همراه با سیم ارتودنسی نیروی لازم را بر سطح دندانها اعمال میکند و آنها را به سمت جایگاه مناسب خود هدایت می کنند.این براکت ها معمولاً اندازه های مختلفی دارند، در گذشته اندازه براکتهای فلزی بزرگ بوده و بیمار هنگام استفاده از آنها احساس راحتی نداشت اما با پیشرفت هایی که امروزه در این زمینه انجام شده براکت های امروزی کوچکتر، راحت تر، زیبا تر و کارآمد تر شده اند. معمولا طول دوره درمان ارتودنسی با براکت فلزی بسته به شدت مشکلات دهان و دندان متغیر بوده و ممکن است بین ۱ تا ۳ سال به طول بیانجامد.
ارتودنسی ثابت چیست؟
در حال حاضر متخصصان ارتودنسی از دستگاههای مختلف ارتودنسی و امکانات پیشرفته جهت درمان ناهنجاری های فک و دندان استفاده می کنند. انتخاب طرح درمان مناسب و دستگاه ارتودنسی مناسب مهمترین عوامل در موفقیت درمان ارتودنسی می باشند. زمان بندی درمان، شیوه جابجایی دندان ها و یا تغییرات استخوان فک، سن بیمار و مراقبت بیمار از دستگاه های ارتودنسی و دندان ها، از عوامل دیگر تاثیر گذار روی موفقیت درمان ارتودنسی هستند.امروزه رایج ترین نوع ارتودنسی ، ارتودنسی ثابت می باشد. در این نوع از ارتودنسی همه قسمت ها ثابت هستند و در طول درمان قابل خارج شدن از دهان نمی باشد. براکت های ثابت در صحبت کردن وغذا خوردن بیمار اختلال ایجاد نمی کند.در این روش از براکت های فلزی یا سرامیکی استفاده شده که بر سطح دندان ها نصب می شوند و سپس با سیمهای باریکی به هم وصل شده که توسط کش ها یا اورینگ رنگی در جای خود ثابت باقی می مانند. درمان ارتودنسی ثابت معمولا درد شدیدی ایجاد نمی کند، اما گاهی اوقات ممکن است بیمار پس از نصب براکتها دچار اندکی احساس ناراحتی شود که این حالت اغلب پس از 1 تا 3 روز برطرف می شود در این مواقع استفاده از یک مسکن میتواند به بهبود شرایط کمک کند.
استفاده از ارتودنسی با براکت های فلزی برای چه کسانی مناسب است؟
معمولاً این نوع از ارتودنسی به کسانی که دندان های بسیار ناهماهنگی داشته و یا اینکه بین دندان هایشان فاصله بسیاری وجود دارد و همچنین افرادی که دارای مشکلاتی مانند اوربایت، کراس بایت و اپن بایت هستند توصیه میشود.
مدت زمان درمان ارتودنسی ثابت
مدت زمان درمان با ارتودنسی ثابت بسته به میزان ناهنجاری های فک و دندان متغیر است ، معمولاً مرتب کردن دندان ها به وسیله ارتودنسی ثابت بین شش ماه تا دو سال به طول می انجامد. پس از نصب براکت ها بر سطح دندان بیمار جهت چکاپ ماهانه و تنظیم دستگاهها باید هر ۴ الی ۶هفته یکبار به مطب مراجعه کند.
پس از اتمام درمان ارتودنسی، جهت اطمینان خاطر از اینکه دندانها در محل جدید ثابت باقی بمانند از نگهدارنده های ارتودنسی که انواع مختلف دارد استفاده می شود .این نگهدارنده ها از برگشت درمان ارتودنسی جلوگیری می کنند.
هزینه ارتودنسی ثابت با براکت فلزی
با توجه به اینکه براکت های ثابت در اصلاح اغلب ناهنجاری های دندانی بسیار کارامد می باشند، این براکتها از لحاظ عملکرد جزء پرکاربردترین براکت های ارتودنسی محسوب میشون0د ولی با این حال از لحاظ هزینه نسبت به روشهای دیگر ارتودنسی بسیار مقرون به صرفه تر می باشد.
مراقبت از براکت ها به چه صورت میباشد؟
از آنجا که براکت ها بسیار ظریف هستند، به همین دلیل جهت جلوگیری از شکستن براکت ها به بیمار توصیه می شود که از خوردن مواد غذایی سفت و چسبناک خودداری کند و قبل از مصرف مواد غذایی همچون انواع فست فودها و میوههایی مانند سیب و هویج آنها را به صورت قطعات کوچک برش داده و میل کنند. هنگام خوردن میوه های هسته دار مثل زیتون و خرما و گوجه سبز و … حتما ابتدا هسته را خارج کنند بعد میوه را در دهان خود قرار داده و میل کنند. برخورد هسته ی میوه با دستگاههای ارتودنسی با عث شکستن براکت ها و یا خم شدن سیم ها می شود. رعایت نکات بهداشت دهان در این مدت بسیار مهم است.
رعایت چه نکاتی در طی دوره درمان باعث دستیابی به بهترین نتایج میشود؟
بیمار باید در تایم تعیین شده جهت چکاب دورهای خود، به مرکز درمانی مراجعه کند. بیمار باید به تمامی توصیه های پزشک متخصص خود جهت مراقبت از دستگاه ارتودنسی و رعایت بهداشت دهان و دندان عمل کند، تا نتیجه مطلوبی از درمان ارتودنسی خود داشته باشد.
انواع ارتودنسی ثابت
ارتودنسی ثابت روش های گوناگونی دارد که عبارتند از:
- ارتودنسی فلزی معمول
- ارتودنسی سرامیکی
- ارتودنسی لینگوال
- ارتودنسی دیمون
- دستگاههای ارتودنسی فانکشنال ثابت
مزایای ارتودنسی ثابت
- یکی از مهترین مزایای این روش این است که روی دندانها بصورت ثابت نصب می شود و نیاز به همکاری بیمار جهت استفاده از دستگاه کاهش می یابد.
- شدیدترین مشکلات دندان ها را در مدت زمان معقولی درمان می کند.
- این روش درمانی میتواند برای اغلب ناهنجاری های مختلف دندانی و فکی استفاده شود.
- ارتودنسی ثابت می تواند حرکات مختلف دندانی مانند زاویه غلط دندان ،چرخش ،تورفتگی و بیرون زدگی و حتی جابجایی ریشه دندان ها رابه راحتی اصلاح نماید.
- بدلیل کارایی مناسب دستگاهای ثابت، اغلب طول دوره درمان ارتودنسی ثابت نسبت به ارتودنسی متحرک کوتاهتر می باشد و نتیجه ایجاد شده مطلوب تر است.
- در هر سنی می توان ارتودنسی ثابت را انجام داد و به عبارت دیگر محدودیت سنی ندارد.
- به دلیل این که جنس آن از نوع استیل ضد زنگ بوده جز مقاومترین براکتها محسوب میشود همچنین نتایج سریع تری از درمان ارتودنسی با براکت های فلزی به دست می آید. چون براکت ها از جنس فلزی می باشند در انتهای درمان ارتودنسی جدا کردن براکت ها از سطح دندان بسیار آسان تر از براکتهای سرامیکی است. در صورت رعایت بهداشت مناسب مشکل تغییر رنگ و لکه روی دندانها وجود ندارد.
معایب ارتودنسی ثابت
در ارتودنسی ثابت، دقت در رعایت بهداشت دهان و دندان ضرورت بیشتری دارد و تمیز کردن دندان ها به خاطر وجود براکت ها روی دندانها نیاز به دقت و توجه بیشتری دارد. ولی با استفاده از مسواک مخصوص و با یادگیری روش صحیح مسواک زدن سلامت دندانها حفظ می شود.
گاهی براکت ها و سیم ها باعث آزردگی بافت دهان می شوند، که معمولاً با کمک موم ارتودنسی قابل پیشگیری است.
- از معایب ارتودنسی با براکت های فلزی شکل ظاهری آنها بوده ، برخی از افراد بزرگسال با موقعیتهای اجتماعی مختلف که به درمان ارتودنسی نیازمند می باشند، به دلیل شکل ظاهری و مشخص بودن براکت های فلزی از انجام آن خودداری میکنند که برای این چنین افرادی، روشهای دیگری توصیه میشود.